Waarom zijn er olifanten in Chambéry?

De olifanten zijn een eerbetoon aan generaal de Boigne, geboren in Chambéry, die in de 18e eeuw in India een fortuin vergaarde. Het monument verwijst naar zijn reizen en zijn levensverhaal.

Wie heeft de Olifantenfontein gebouwd?

De fontein is gemaakt door de beeldhouwer Pierre-Victor Sappey en werd in 1838 onthuld.

Waar kun je olifanten zien in Chambéry?

De Olifantenfontein staat op het Place des Éléphants, aan de ingang van het historische centrum van Chambéry.

Waarom worden ze de „4 zonder broek“ genoemd?

Omdat de olifanten uitsluitend van voren zijn gebeeldhouwd en met het centrale monument zijn verbonden. Hun achterkant is dus nooit zichtbaar.

Hoe groot is de Olifantenfontein?

Het monument is ongeveer 17,65 meter hoog.

Kan men de Olifantenfontein bezoeken?

De fontein is het hele jaar door vrij toegankelijk in het hart van het stadscentrum van Chambéry.

De Olifantenfontein in Chambéry | Een iconisch monument

De olifanten Het onmisbare symbool van Chambéry

De Fontaine des Éléphants, die al bijna twee eeuwen in het hart van de stad staat, is uitgegroeid tot het ware symbool van Chambéry. De fontein, gelegen aan de ingang van het historische centrum, verwelkomt inwoners en bezoekers met zijn vier indrukwekkende Indiase olifanten die rond een hoge, gebeeldhouwde zuil staan.

Het monument is zichtbaar vanaf de grote lanen in het stadscentrum en vormt vaak de eerste kennismaking met Chambéry. De inwoners van Chambéry spreken er af, bezoekers fotograferen de fontein vanuit alle hoeken en de terrassen in de omgeving profiteren van het unieke decor. Het is veel meer dan alleen een fontein: het vertelt een deel van de geschiedenis van de Savoie en van de bijzondere band tussen Chambéry en generaal de Boigne.

Sommigen geloven trouwens graag dat de olifant het symbool van Chambéry is geworden als eerbetoon aan Hannibal en zijn oorlogsolifanten, die in 218 v.Chr. de Alpen zouden zijn overgestoken. Een mooie legende, maar onjuist. Eén detail volstaat om dit te bevestigen: kijk maar eens naar hun oren. Ze zijn klein en afgerond, wat kenmerkend is voor de Aziatische olifant, en niet voor de Afrikaanse olifant die Hannibal tijdens zijn veldtochten gebruikte.

Een monumentale fontein sinds 1838

De Olifantenfontein werd op 10 december 1838 onthuld als eerbetoon aan Benoît de Boigne, een groot weldoener van Chambéry.

Het werk, gemaakt door de uit Grenoble afkomstige beeldhouwer Pierre-Victor Sappey, maakt indruk door zijn afmetingen: bijna 18 meter hoog en bestaande uit meerdere tonnen steen, brons en gietijzer.

De centrale zuil doet denken aan een palmstam, een knipoog naar de reizen van generaal de Boigne naar India. Bovenaan domineert zijn standbeeld het plein, terwijl aan de voet vier olifanten rondom het monument oprijzen.

Hun slurven fungeren overigens als waterstralen, die de fontein al sinds het begin tot leven brengen.

Wie was generaal de Boigne?

Benoît de Boigne, geboren in Chambéry in 1751, leidde een leven dat rechtstreeks uit een avonturenroman leek te komen. Als militair, ontdekkingsreiziger en zakenman reisde hij door Europa en het Oosten, voordat hij in India een fortuin vergaarde.

Na in verschillende legers te hebben gediend, werd hij een van de belangrijkste militaire leiders in Noord-India in dienst van de Marathas. Dankzij zijn succes kon hij vervolgens met een enorm fortuin terugkeren naar Chambéry.

Hij was zeer gehecht aan zijn geboortestad en financierde verschillende grote stedenbouwkundige projecten, waaronder de beroemde Rue de Boigne. Bij zijn overlijden in 1830 besloot Chambéry hem te eren met dit spectaculaire monument, dat vandaag de dag het symbool van de stad is geworden.

Waarom de inwoners van Chambéry hebben het over de „4 zonder broek“?

Dit is waarschijnlijk het bekendste verhaal over Chambéry.
Als je goed naar de fontein kijkt, valt het op dat de vier olifanten uitsluitend van voren zijn afgebeeld. Hun lichamen zijn verbonden met de centrale zuil, waardoor hun achterwerk nooit te zien is.
Al snel gaven de inwoners het monument een bijnaam die inmiddels legendarisch is geworden: „les 4 sans cul“. Met humor en zelfspot maakt deze uitdrukking nu net zo goed deel uit van het erfgoed van Chambéry als het monument zelf. Het is bijna onmogelijk om Chambéry te bezoeken zonder dit verhaal te horen tijdens een rondleiding of een gesprek op een terras.

Een werk vol symbolen en details

De Olifantenfontein zit vol verrassingen. Hoe langer je ernaar kijkt, hoe meer details je ontdekt.

De olifanten, vervaardigd uit gietijzer, symboliseren de Indiase veldtochten van generaal de Boigne. De centrale zuil doet denken aan een oosterse palmboom, terwijl verschillende inscripties een eerbetoon vormen aan zijn loopbaan en zijn vrijgevigheid jegens Chambéry.

Zowel overdag als ’s nachts verandert de sfeer volledig. Onder de nachtverlichting krijgen de olifanten een heel andere dimensie.

Een spectaculaire restauratie

Tussen 2013 en 2015 onderging de Olifantenfontein een ingrijpende restauratie. Gedurende enkele maanden werden de olifanten bij wijze van uitzondering van het plein verwijderd om te worden gerenoveerd.

Een gebeurtenis die de inwoners van Chambéry zowel intrigeert als amuseert: voor het eerst sinds lange tijd is het mogelijk om… de achterkant van de beroemde „4 sans cul“ te ontdekken.
Dankzij deze restauratie krijgt het monument zijn oude glans terug en blijft een van de belangrijkste symbolen van het erfgoed van Chambéry behouden.

Luister naar het verhaal over de olifanten

Om de anekdotes, de geschiedenis van het monument en de geheimen van generaal de Boigne op een andere manier te ontdekken, wijdt de podcast „Chambéry Cimes“ een aflevering aan de Fontaine des Éléphants en het standbeeld van La Sasson.
Een ideaal medium om het erfgoed van Chambéry te verkennen aan de hand van verhalen en verrassende anekdotes.

4 manieren om olifanten (opnieuw) te ontdekken

De gouden olifanten volgen in de straatstenen

Kijk omhoog, maar kijk ook naar je voeten. Medaillons versierd met olifanten sieren de kasseien van het historische centrum en vormen een route die je in je eigen tempo kunt ontdekken. Van pleinen tot herenhuizen, via de kathedraal, leiden ze nieuwsgierigen door middeleeuwse steegjes en de typische ‘traboules’ van Chambéry. De route is in 2022 zelfs uitgebreid tot aan de wijk Montmélian. De routekaart is verkrijgbaar bij het VVV-kantoor.

De tocht van de Olifanten

Stap in het toeristische treintje

Het toeristische treintje van Chambéry stopt bij de olifanten tijdens zijn rondrit door het historische centrum. Een ideale keuze voor een eerste kennismaking met het gezin of voor dagen waarop je je voeten liever even rust gunt.

De kleine trein

Deel nemen aan een rondleiding

Om niets te missen van de anekdotes en geheimen van het monument, komen sommige rondleidingen door de historische binnenstad langs de Olifantenfontein. Een gids vertelt u over de geschiedenis van Benoît de Boigne, de verborgen symbolen van het monument en natuurlijk de oorsprong van de legendarische bijnaam.

Rondleiding door de Cité des Ducs

Vanaf het plein op de fiets vertrekken

De Olifantenfontein is ook het startpunt van fietsroutes om de vallei van Chambéry en de omgeving te verkennen. Een goed excuus om de vier olifanten even gedag te zeggen voordat je op pad gaat, of om even een kopje koffie te drinken in het fietscafé op het plein.

Fietstochten

Weer vertrekken met een olifant in de zak

Een sleutelhanger, een knuffeltje, een ansichtkaart… La Ruche Boutik’, de winkel van het VVV-kantoor, ligt op een steenworp afstand van de fontein en biedt een ruime keuze aan souvenirs in de kleuren van de beroemde “4 sans cul”. Ideaal om een souvenir mee naar huis te nemen in een… iets redelijker formaat!